Amsterdam Mirakelstad
Amsterdam, september 2018
5VV
Stichting  DE  HEILIGE  STEDE
Apokalyps 5:12 : “en zij riepen luid: ‘Waardig is het lam dat geslacht werd, de macht en de rijkdom, de wijsheid en de kracht, de eer en de heerlijkheid en de lof te ontvangen.” 
Het Mirakel en de Stille Omgang   (van de website: de Begijnhofkapel)
Het Mirakel Op   15   maart   1345,   enkele   dagen   voor   Palmzondag,   ontvangt   een   zieke   in   de   Kalverstraat   te   Amsterdam   de   Hostie bij   het   Sacrament   der   Zieken.   Maar   omdat   hij   zich   niet   goed   voelt   geeft   hij   over.   Uit   eerbied   wordt   alles   opgevangen en in het vuur geworpen, maar de Hostie blijft in het vuur zweven. Eeuwen   erna   beschreef   Anton   van   Duinkerken   het   in   een   sonnet:   “De   Hostie,   weggeworpen   in   het   vuur,   bleef ongedeerd tussen de vlammen zweven. Genadekracht bleek sterker dan natuur.” Een   vrouw   steekt   haar   handen   tussen   de   vlammen,   haalt   de   Hostie   uit   het   vuur   zonder   dat   haar   handen   verbranden en legt het in een kist. De   pastoor   van   de   parochiekerk,   de   huidige   Oude   Kerk,   wordt   erbij   gehaald   en   hij   neemt   de   Hostie   mee   naar   de kerk.   De   volgende   dag   opent   de   vrouw   in   de   woning   in   de   Kalverstraat   de   kist   en   vindt   tot   haar   verbazing   de Hostie   weer   in   de   kist   liggen.   Zij   ontbiedt   dadelijk   weer   de   pastoor   en   hij   brengt   de   Hostie   weer   terug   naar   de   kerk. De dag daarna ligt de Hostie opnieuw in de kist bij de zieke. Dan   pas   begrijpt   men   dat   God   wil   dat   dit   wonder   openbaar   gemaakt   wordt;   zodoende   komt   de   pastoor   en   neemt de   Hostie   in   een   plechtige   processie   naar   de   Oude   Kerk.   Het   jaar   daarna   wordt   door   bisschop   Jan   van   Arkel verklaard dat er sprake is van een wonder. Twee   jaar   na   dit   voorval   wordt   er   al   op   de   plaats   van   dit   wonder   een   kerk   gebouwd   (genaamd   de   Heilige   Stede). Bovendien   ontstaat   de   gewoonte   om   rond   15   maart   een   sacramentsprocessie   door   de   straten   van   Amsterdam   te houden. Er komt een stroom pelgrims op gang naar deze kapel om het Mirakel van het Sacrament te vieren. Aan   deze   ‘roomse’   processie   kwam   een   eind   toen   in   1578   het   bestuur   van   de   stad   Amsterdam   overging   naar   het gereformeerde geloof (alteratie). De katholieken mochten hun geloof niet meer openbaar belijden. Sacramentsprocessie I n 1360 wordt er in een memorie melding gemaakt van een maart-processie. Vanaf   1346   tot   aan   de   alteratie   in   1578   werd   waarschijnlijk   ieder   jaar   op   de   eerste   woensdag   na   de   feestdag   van Heilige    Gregorius    op    12    maart    door    de    priesters    en    parochianen    van    de    Heilige    Stede    het    Heilig    Sacrament gedragen naar de huidige Oude Kerk. Samen   met   de   priesters   en   parochianen   van   de   Oude   Kerk   liepen   zij   dan   weer   terug   naar   de   Heilige   Stede. Hiermede werd het ‘Wonder’ van 1345 herdacht. Deze   processie   moet   een   feestelijk   schouwspel   geweest   zijn   waar   iedere   katholieke   burger   van   Amsterdam   zijn steentje aan bij droeg. In de stoet liepen de Gilden voorop met hun gildentekens en beelden van de beschermheiligen van de Gilden. Zij werden gevolgd door kinderen die andere heiligenbeelden droegen, met daarachter een persoon te paard, die de Heilige Gregorius voorstelde op paard en een grote draak voortslepende. Daarna    kinderen    met    vleugels    aan    hun    schouders,    drie    afdelingen    schutters    en    een    aantal    geestelijken    en monniken. Uiteindelijk   de   priester   van   de   Heilige   Stede   met   het   Heilig   Sacrament   van   het   Mirakel   in   een   grote   zilveren ciborie, onder een versierde draaghemel welke gedragen werd door de vier burgemeesters van Amsterdam. Het   geheel   werd   omlijst   door   stadsmuzikanten   die   muziekstukken   uitvoerden.   Achteraan   liepen   de   biddende gelovigen. Na de alteratie werden deze openlijke processies verboden. De Stille Omgang De grote stimulans tot de hernieuwde ontwikkeling van de Amsterdamse Mirakelverering kwam tot stand nadat een zekere Joseph Lousbergh een geschrift van 16 december 1651 ontdekte waarop de route van de middeleeuwse Mirakelprocessies stond beschreven. Samen met zijn vriend Carel Elsenburg besloot hij in 1881 die route weer devotioneel na te lopen. Het idee sloeg aan. Binnen enkele jaren groeide dit privé-initiatief uit tot een snel groeiende beweging. De initiatiefnemers besloten zich te organiseren in het ‘Gezelschap van de Stille Omgang’. Spoedig kwamen ook steeds meer katholieken van buiten Amsterdam om deel te nemen aan de jaarlijkse Stille Omgang. Het begin van het Mirakelfeest is elk jaar op de woensdag na 12 maart. Van woensdag tot en met zaterdag worden er dagelijks feestelijke missen in de kapel op het Begijnhof opgedragen. Maar de grote jaarlijkse manifestatie is nog steeds de Stille Omgang die wordt gehouden tijdens deze nacht van zaterdag op zondag. Met vele bussen komen dan uit geheel Nederland bedevaartgangers naar het centrum van Amsterdam. Na in een van de Amsterdamse parochiekerken de mis te hebben gevierd, nemen zij vervolgens verspreid over de nacht deel aan de Omgang en lopen de omgangsroute.         Kenmerkend voor deze Omgang is dat deze stilzwijgend wordt volbracht, zonder openlijk gebed of gezang en zonder kerkelijke kledij of andere religieuze attributen. Vandaar de naam ‘Stille Omgang’. Deze Omgang duurt ongeveer een uur en vindt ergens tussen middernacht en vier uur in de zondagochtend plaats.  Tegenwoordig lopen ongeveer 10.000 mensen deze tocht en ze komen van diverse christelijke kerken. De route van de Stille Omgang De route van de Stille Omgang komt voort uit de route die de pastoor liep met de hostie naar de Oude Kerk en waaruit het Mirakel is ontstaan. Centraal is de plek in de Kalverstraat waar het Mirakel heeft plaatsgevonden. de ‘GedachteNis’; maar ook de locatie voormalige Heilige Stede; en de Mirakelkolom op het Rokin (momenteel in gemeentelijke opslag).          Secretariaat Gezelschap van de Stille Omgang Herengracht 220 1016 BT Amsterdam info@stille-omgang.nl  www.stille-omgang.nl